Iosuren idaztegia.

2011-03-28T17:40:00.002+02:00

A quiz about my philosophical views:

I Scored as Nihilism

My life is marked by strong Nihilism: I feel that nothing in the world, even your life, has much or any meaning.

"For out of fear and need each religion is born, creeping into existence on the byways of reason."

"There are no facts, only interpretations."

“Every belief, every considering something-true, is necessarily false because there is simply no true world”

--Friedrich Nietzsche

Nihilism

75%

Existentialism

60%

Kantianism

40%

Justice (Fairness)

30%

Hedonism

25%

Strong Egoism

15%

Utilitarianism

15%

Apathy

10%

Divine Command

Antzutasun horretatik ihesi.

2010-12-23T18:00:00.004+01:00

elearen bidean,

                                                    bidetik,

        bidezidor.

isil antzuari muzin.

Iosu.

2010-04-01T11:30:00.000+02:00

Kostaldekoa ez naizen horretan niretzat, olatu zein uhin hitzek kostaldera heltzen den ur puska guztiak barnebiltzen dituzte, beste behin hizkuntzak erakusten digu jakintzaren hedatzaile bera dela eta ez pertzepzio edo irudien jasotzea. Aurretik bi hizkuntza alderatuz zuhaitz ezberdinen izatean oinarritu nuen hizkuntzaren mugek jakintzaren muga ezartzen dutela adierazteko eta egun, barnealdean etxabere bakoitzaren ernaldi garaia ezberdin adierazten den bezala itsasoak isuritako olatuak ezberdinak direla.

Ernaldia:
Behia: Susara, umeske.
Ahuntza: Azkara.
Zakurra: Otzal.
Ardia: Arkara.
(Etorkizunen eguneratzeko gogoekin, arren kontuekin ere.)

Uhin, Olatu:
Olatu gailurra: Kukurusta.
Olatu sakona: Baga.
Barrako olatua: Trapasa.
Olatu txikia: Eskalatoia.
Haizeak eragindakoak: Katxoia.

Iturria: Harluxet

Agian ur berdinarekin datoz baina, uhin bertsuak?

7

2010-03-23T19:10:00.003+01:00

Schopenhauer insistía en que deberíamos enfrentarnos a todas las consecuencias del hecho de que las posibilidades del conocimiento humano fueran limitadas: el que exista algo que esté totalmente fuera de su alcance nos es totalmente incognoscible. lo que es más, la naturaleza de ese algo nos sería incomprensible si un ser superior a nosotros tratara de explicárnosla. De manera que "la naturaleza de aquello que está antes y después del mundo no es susceptible de investigación". La frase final del Tractatus de Wittgenstein constituye la mejor expresión de la consecuencia más sincera que podemos sacar de todo ello.

B.Magge

Ibrahim Jauna

2010-03-14T14:24:00.005+01:00

Era laburrean, are laburragoa den irakurketa bat proposatu nahi dizuet, laguntasuna eta bakardadearen arteko harremanetik luzatzen diren hasperenei buruzko kontakizuna, ametsei buruzkoa. Eric-Emmanuel Schmittek Paris handiko, istorio txiki baten hitz gorenak gerturatzen dizkigu, "Ibrahim jauna eta Koranaren loreak" izeneko liburuxkan.

Paris, Hirurogeiko hamarkada. Hamaika urteko mutiko bat, Momo, Kale Urdineko janari dendako saltzailearen lagun egin da, hau da, Ibrahimena, kale judu bateko arabiar bakarraren laguna.
Itxurak beti dira engainagarriak, baina: Kale Urdina ez da urdina; Ibrahim ez da arabiarra; eta, bizitza, agian, ez da dirudien bezain tristea.

Zio barik. Aukera barik.

2010-02-12T01:05:00.005+01:00

Aukerarik ez dago sarri. Natur joeren menpe erori. Bizitzarekin loturik dagoen bidean izatearen baitan dauden berezko joera ulergaitz edo azaltzeko zailak direnen arteko bat paratzearren Ludwig J.J. Wittgensteinen ekarpen hau gure hizkuntzara itzuli dut:

Ezin daiteke ezein arrazoi egon edo, zehazki, ez dago gizakiak haritza gurtzeko arrazoirik soilik gizakia eta haritzaren artean bizitza harremana eman deneko egoera xumean baino. Horregatik eta ez aukera batengatik elkarrekin aurkitzen dira.

Estatuaren esentzia.

2010-02-01T10:12:00.001+01:00

Estatu autoritarioek ez dute nahi beste herriek bere 'estatua' sortzea. Baina hori egiten duten estatuek, ez dute bakarrik beste herrien aske izateko aukera zapaltzen;
bere esentzia, estatu bezala ere, zapuzten dute, askatasunaren esentziaren aurka borrokatzen baitute.

Hegel adieraziz.

ITZI GEUNTSAN

2010-01-21T20:01:00.000+01:00

...

Baginen, bagara
ginenak, garenak
dogunak, geinkenak
izanak, izenak,
doazenak eta datozenak
gagozenak eta ez dagozenak
ta inoiz izan
leikezenak

...

U.Iturriaga

Para guardar

2009-12-28T23:03:00.002+01:00

Siempre puedes alabar lo malo:
¡Enseguida te dan el premio!
Nada en tu cloaca
y eres el protector de los charcos.

¿Censurar lo bueno?¡Inténtalo!
Va bien si eres atrevido:
Pero, si los hombres lo notan,
te pisotean como mereces.

Goethe

2009-12-27T23:52:00.006+01:00

Libertad es tener principios, tener a que aferrarse, sentir que el mundo se basa en ellos y poder renunciarlos, y a ti mismo.

La libertad sólo se acaricia cuando dejas de necesitarla, de necesitarte, de necesitarlos.

Tú no eres libertad, tus principios no los son. La libertad es vivir, después de negar tu vida.

Lo vanal, terrenal, nos nubla el objetivo.

El verdadero amor-La verdadera libertad

Deja a la iluminación llegar.

Iosu

Mendelssohn eta gogoak.

2009-12-19T02:30:00.001+01:00

Gogoak galdu ote ditudan galdezka nabil nire buruari, Idazten baina izki barik, margozten koloreei uko eginez sortzea ahaztu banu bezala baina berriz datorkit galdera, gogoak galdu ote? Norabide jakin batean egon behar dut, egon behar du bizitzak baina noranzkoa ezin aurkitu hainbeste joan etorrien ondoren iparra galdu dudala esango nuke. Antzutasunean murgiltzearen beldurrez saiatzen naiz apurka, noizbehinka eratzen, eraikitzen hemen ez dagoena, beharko liteke ezin jakinez. Gauza asko ulertuta eta zehaztasunari, hizkuntzaren ziurtasunaren erraietan ibiltzen, arintasunez, euren ezaugarriei esker aurrera eginez abiadura handiegian, noranzkoa ezagutu barik, tunel batean lez, helmuga kontraesankorrak itxaroten...

Zer naiz? Antropologiak galdera hau erantzun dezake?

Mendelssohn op.61 - XI No.10 Allegro comodo

Muinaren bidaia

2009-07-18T10:25:00.002+02:00

Banoa, askotan nabil bidaiatzen baina hau ezberdina da. Oraingo honetan bidaia fisikoa ere bada, maiz maleta gisa hartu izan ditut ideiak eta leihoa zabaldu barik irten naiz mundua ezagutzeko premiaz. Ezberdina da hauxe zeren dena lagatzen dut: herria, hizkuntza, berriak, nire burua...bakearen bila ziurrenik, askatasunarekin harremanik ez duen bakea, zoriontasunarekin ezta, kale estu haiek hertsitasunez dakarten barne egonkortasunaren bila. Oroigarri diren bitartean oroitzapenak ahantzi ezin direnez oinarri zoragarri batekin itzuliko naiz hara.

Muina ere nirekin dator, ezagutzera, azken garai latzen oztopoa kentzearren, energiak berriztatu baina zaharrak hartzeko. Koadrodun paisaietan, oihal landuetan, arto zukuetan...

Geroarte

Botanika ikastaro bat.

2009-06-25T01:50:00.005+02:00

Lengoaiak planetaren puntu ezberdinen ikuspegiak utzi dizkigu, ikuspuntu hauei jarri diegun etiketa “hizkuntza" izanik. Kokapenaren arabera fenomeno jakinak izaten dira naturan, kliman, erliebean... hauexen hondarra hizkuntzetan jasoz. Irlandako orlegi ezberdinak, Laponiako elur sorta, Iberia osoko behiak...

Honetan botanika kasu bat nabarmenduko dut, nik ama-hizkuntzatzat ditudan gaztelania zein Euskararen artean ematen den egoera xelebre bat “Quercus”en barruan.

Quercus Faginea gaztelaniazko Quejigo da baina, euskaraz izendatzeko bi era daude, printzipioz Ametza litzatekeenak beste izen bat aurkitzen du aurrez aurre; Erkametza. Aspalditxo Lamarc kek bien arteko ezberdintasuna ikusi eta biek Pagoaren antza zutenaren barruan bazegoen itxura handiagoa hartzen ziona fagusei, Erkametza edo Quercus Faginea faginea. Azken honi Roble Enciniego deritzo leku eskasetan orokorrean subespezie ezberdindu barik eta zuhaitz mota bakarra aurrean azalduz. (Zalantzarik ez izatearren, nahiz eta enciniego forma erabili honekin harremanik ez dute espezie barruan, Artea Encina, Quercus Ilex delako.). Ametzak hostoak estuago ditu beraz Pagoaren parekotasuna ez da subespeziean islatzen, Quercus Faginea broteroi izena bere gain hartuz.

Hala ere, egoera hankaz gora jarriz gaiaren mami eta gatza jarraian datoz. Gaztelaniazko Rebollok, erreka parteetan jaio ohi den zuhaitza, Ametza du izen hasierako eztabaida errepikatuz, espeziea Quercus Pyrenaica izanik.

Laburtzeko:

Quercus Faginea faginea = Erkametza = Quejigo (roble enciniego)

Quercus Faginea broteroi = Ametza = Quejigo

Quercus Pyrenaica = Ametza = Rebollo

Quercus Ilex = Artea = Encina

Hizkuntzak kasu bat edo bestean zuhaitz mota bat edo bi ikustera garamatza lengoaiak ezagutzaren mugak ipiniz, izen ezberdinek gauza ezberdinak zehazten duten bezala jakintza hedatuz.

(Natur zientziak eta botanika irakasten dizkidanari eskerrak luzatzen dizkiot.)

2009/03/09

pl. Etika eta morala.

2009-05-29T00:08:00.002+02:00

Berri honetan, haizutasun osoz Euskal Literaturan eta filosofian batez ere, bere zokoa zabaldu duen Joxe Azurmendiren aipamen bat gerturatu nahi nizueke, aspaldi ondorioztatu nuena nik ere baina hain hitz zehatzekin aztiek soilik adieraz dezaketen horietakoa. Zegamako seme, EHUko katedradun eta Jakin argitaletzeko kide besteak beste euskarazko lan joria gerturatu digu askotan bera egile eta beste batzuetan euskararatze lanetan eragona.

Gure buruari askotan galdetu diogu ea egoera ezberdinen aurrean, jazoeren menpe eta inguruko pertsonen jarrera edo izaeren menpe zein den agertzeko era zuzena, zilegiena, alde batera utziz aukerako diren aldi baterako ziurtasun eta erosotasunak. Barruan dugun hori zer den zalantzan, bakarra ote den itaunka, alta, iharduteko beharra dugu danak darraielako gu itxoin barik, zer garen zehaztu barik, aurrera ezjakintasunez edo berezko joeran. Presaren presaz ekiten diogu konturatu gabe, zatiturik gaudela. Hona hemen Joxeren esana:

....gure barruan puskatuta gaude. Izan nahi ez genukeen gauza asko ere bagara. Ez dugu moral bera praktikatzen batzuekin eta besteekin. Ez daukagu etika bat, etikak dauzkagu, eta saiatzen gara, ahal dugun moduan, harmonia bat lortzen, askatasuna eta koherentzia....

Berria, 2004/05/08

demok....zer?

2009-04-16T14:57:00.003+02:00

Demokrazia antzina jaio zen politika metodoa izanik garapen oso txikia izan duela esanez hasi dezaket hari buruzko idatzi bat. Zer den galdetzen diogunean geure buruari erraz erantzuten dugu ordezkariak aukeratzeko eskubidea izatean datzala. Egia. Hala ere, zoriari ideia asko uzten dizkiogu eta ahal beste hitzaren esanahia zehazteko bi aipamen eta adibide bat egiteko premia dut.

Demokrazia bozkaketa batekin ematen da, sekretua, norbanakoek era askean eginda eta sufragio jakin batekin. Egun sufragio hori adinak zedarritzen du inork zalantzan jartzen ez duen muga batekin, guztion botoak balio berdina dauka, pertsona batena. Herri bakoitzean bertoko biztanleek bozkatzen dute eta honekin muga guztiak ixten ditugu. Demokraziaren definizio asegarria.

Gure ordezkariak aukeratu. Guk nahi ditugun ordezkariak aukeratzea zera suposatzen du, gure burua hobeto babestuko duen pertsona hautatzea eta horren eskubidea daukagu demokrazia oso batean. Norberaren amak baino hobeto ez gaitu inork zaintzen eta norberaren ama aurkezteko aukera eta zilegitasuna daukagu, edota norbere burua bozkatzekoa!!! Demokrazian herriak aukeratu behar ditu pertsona horiek eta ez jainkoek!

"Sufragioaren murrizketak demokraziaren aurka egiten du."

Baina adibidez, hasieran definituriko sufragioan bozkatzeko aukera ematen bada baina, bakoitzak hautagaiak aurkezteko paradarik ez badu, giza gaineko indar batek moduan aukera bakarra aurkezten bazaio, hori demokrazia al da?

Nik nire hautua.

Un comienzo.

2009-03-14T01:24:00.002+01:00

Quizá no haya comenzado a escribir de la forma más o mejor educada normalmente, es uno mismo el que tiene que presentarse a si mismo para que el resto sepa con quien trata. Pues bién, me presento como un estudiante en dos sentidos, porque estudio, y porque aprendo, de primeras debería ser obvio pero es por un lado mi "profesión" y por otro mi diversión.

No soy una persona con iniciativa pero, el deseo interior después de ser incitado es cual lleva mi mente más allá para preguntarse por qué no ir más lejos si cabe en el conocimiento (aunque la frase resulte redundante). Creo en la ciencia, en las letras que sin embargo no llevan la mente hacía los límites de la sabiduría siendo en muchos casos procesos tan solo intuitivos, empíricos o producto de la genialidad e ingenio. No seré yo quién con una nueva teoría lleve al frénesi a todo el planeta tierra ni meta mis ideas en sensacionalismos vanos. Pienso sobre el lenguaje, los idiomas, que significan, o el por qué, cuando si y cuando no, preguntas cuya respuesto no dejará satisfecho a nadie y no resolverán ningún problema palpable. Es cierto que ahora la pregunta es, ¿para qué? Para y porque no hay mejor forma de poner el cerebro a prueba que con dudas de este tipo, para llenarnos de incertidumbre con dudas excepcionales de situaciones cotidianas. Preguntas que podríamos hacernos todos pero, evitamos por alguna extraña razón. Un paso más.

La educación es algo que también me quita el sueño, aunque mi sueño sea bastante ligero de por sí! Sigo dandome vueltas en que más infinitésimos podría haber recibido un pequeño cambio que hubiese mejorado y que mejore todas las próximas generaciones.

Soy un insignificante punto dentro de una grandísima mancha negra que pretende simplemente encontrar (sin conformarse con buscar) los límites del mundo que no, del universo. Del mismo modo pretendo que una diferencial del diferencial de lectores pueda por un mínimo instante, reflexionar sobre si el mundo es la ventana, o lo que hay fuera.

Irudi eskasa, azalpen sano ona.

2009-03-01T01:14:00.001+01:00

Zalantzak

2009-02-27T02:28:00.002+01:00

Eguna heltzen da.

Bizitzak garaiaren arabera kili-kolo, erraz edo latz darrai. Eguneroko arazo, zalantza eta oztopoen aurrean azaltzen gara beldur handi edo txikiarekin hauei, konponbide asegarria bilatuz edota denborak eroan ditzalaren itxaropenez. Irtenbideak aurkitu ohi ditugu, horrela ez bada moldaketaren bat egiteak ez dakarkigu bizitzaren irmotasunari inongo galerarik. Zalantza horien artean izan ditzakegu ogi xerra osoa edo erdia erostea, alkandoraren kolorea aukeratzea, asteburuko plana zehaztea edo hirugarren solairuko harreragilearen izenaz oroitzea. Guzti hau gakotxoen arteko arruntasun baten menpe ikusia izango da irakurlearengatik, bizi izandako egoeren aurren baikaude.

Bestalde beste zalantza mota bat ere badago, bizitzaren joan etorriei buruzkoa honek noski, pisu zehatz handiagoa baitan duelarik. Hauek bidearen baldintzatzaile gisa hartu genitzake berauek izanik kasu askotan bide eta kausa. Era zuzenean eragiten digute eta aurrekoak era orokor batean bailitzan hartzen ditugunean bidezidorren estutasuna gure gainera heltzen da hauek sendotasun handiagoz zedarritu behar ditugulako. Zer ikasi, zein lan eskaintza onartu, etxe bat edo beste erosi....Beldurra eragitea erraz zaien zalantzak alegia.

Kasu hau berezia da, batzuek (batzuok) gehiagotan egin ohi diogu mota honetako galderak buruari. Zalantza hauen barruan zientzia-filosofiarekin harremana duten zalantzak daude era berean, erlijio, etika, edertasun, moral....kutsua izan dezateke. Itaun existentzialak deitzeko joera daukagu, sakonegiak batzuen ustetan, hutsalak eta antzigabeak beste askoren ustetan. Lehen aipaturikoez gain bizitzaren ondokoa, unibertsoan bizitza mota ezberdinaren izatea....ere sar genitzake hauek, bizitzaren eboluzioan eragin oso txikia izanik kasu soil eta xedatzeko zailetan baino ez.

Laburpentxo honekin hiru zalantza motak nabarmentzen ditut. Aipu zuzen eta zehatzekin banandu eta bakoitzaren bizipenetan gainjartzeko, gogorarazteko bizitzan zehar izandako une artegagarri batzuk. Guztiok ados eta bapo gera gintezke baina, duela gutxi beste zalantza mota bat ezagutu nuen, Zalantza. Maiuskuletan jartzeko beharra sentitzen dut bizitzaren nondik norakoak zeharo aldatzen dituelako Zalantzak, ustegabeko uneak, lekuak, pertsonak eragiten dizun zalantza, bizitzako Zalantza. Eguna heltzen da. Zure mundua hankaz gora jartzen duen itaunak, izatea birplanteatzera behartzen zaitu, ekitera. Inoiz, ziurtasunez erantzun ezingo duzun galdera. Niri eguna heldu zait. Aurkituko ez dudan Zalantzaren erantzunaren bila bidea prestatzen nabil, arkatza, borragoma barik eta gogoekin.

Zalantza.

"Bizitzan gutxienez behin, ezagututako guztian zalantza jarri beharra dago." R.Descartes

"Wovon man nicht sprechen kann, darüber muϐ man schweigen"

2009-02-06T00:25:00.007+01:00

"De lo que no se puede hablar, hay que callar."
De esta forma tajante termina un gran pensador del siglo XX. su primer trabajo, en un capítulo nuevo, el séptimo, una frase en medio de una hoja. Parece que, de forma inminente se debe abrir un silencio alrededor y nunca más lejos de la realidad, un revuelo de ideas, de preguntas sin respuesta aparente surgen para evitar cualquier desaparición de ondas. Es curioso, por más que quisieramos callar mayores son las ansias de discutir, las ganas de opinar y es que somos humanos! Somos como no deberíamos ser, egoistas, inteligentes y aleatorios, sobre todo aleatorios. Sin embargo con esa frase, se nos pretende decir que el lenguaje tiene límites, todos los lenguajes que conocemos tocan techo tan rápido como pretenden definir cualquier cosa que no sea una acción, que no sea algo que ocurra, que no sea una realidad activa. La moral, ética, estética, metafísica....sabían de antemano a que me refería ya que todos hemos escuchado alguna vez este tipo de explicación o hemos vivido una situación en la que se nos ha hecho imposible explicar con nuestros lenguajes los sentimientos de ese momento.

Volveremos sobre ello.

Mis dudas en esta ocasión no son otras que invertir y contrariar el planteamiento inicial junto con las inferencias y aplicación; ¿Hemos de hablar de lo que se puede? ¿Puede la moral ser la culpable de los límites y no al contrario?
Somos comunicación, los primates nos diferenciamos por nuestra capacidad de interrelacionarnos (e intrarelacionarnos), debemos hablar, sin permitir que cualquier sensación nos evite pronunciar palabras. No podemos dejar que porque el lenguaje sea incapaz de entrar en ciertos temas sean estos, los que interfieran en el lenguaje.

Hablemos-escuchemos.

Tenemos un mundo por construir y solo el conocimiento, experiencia y argumento común nos permitirán basarnos en fuertes cimientos. No concedamos imposiciones, gritemos! ante quien no habla, ante quien no escucha. Siempre hay algo que decir y sobre todo, volviendo al inicio, cuando no nos lo dejan hacer. Hace millares de años nos pusimos de pie y eso nos permitió hablar. Cuando no pretendemos comunicarnos es porque nos hemos sentado, sentado comodamente de forma que la inquietud innata del ser humano es obviada dando paso a diferenciales, sabido es por cualquier científico o iniciado en ello que son los gradientes causa de todo cambio y evolución.

Hablemos-escuchemos.

7. Mintza ezin daitekenari buruz isildu egin behar da.

2009-01-30T13:28:00.002+01:00

Iragan mendeko jakintsu batek bere lehen liburua bukatzen duen modu berdinean nik, ohar hauei hasiera emango diet.
Zeri buruz hitzegin dezakegun ere eztabaida luze eta sakon batera eramango gintuzke agian arazoaren muina baztertzera eramanez, halan eta guztiz, honi buruzko lehen idazkia laster plazaratua izango da.